Theatersport en improvisatietheater

Presentatie theatersport en improvisatietheater Koorenhuis - 15 juni 2016 (8)Improvisatietheater is een vorm van theater waarbij de spelers de personages en het verhaal ter plekke bedenken. Keer op keer zijn de voorstellingen anders. De spelers zijn tekstschrijver, regisseur en acteur in één! Het bijzondere aan improvisatietheater is dat de spelers en personages soms samenvallen en échte emoties worden gebruikt. Het publiek is daarbij onderdeel van het maakproces van de speler. Theatersport is de instapvorm van improvisatietheater.

 

Wat is theatersport?

Theatersport is een populaire vorm van improvisatietheater waarbij twee of meer teams strijden om de winst. Om beurten spelen de teams korte geïmproviseerde verhalen volgens bestaande formats, games genoemd. Zij vragen aan het publiek een suggestie waarover de scène gaat. Iedere scène wordt door een jury bestaande uit rechters beoordeeld op inhoud, techniek en amusement. Het team met de meeste punten aan het eind wint de theatersportwedstrijd.

Inhoud: heeft de scène een duidelijk begin, midden en eind; heeft de hoofdpersoon een verlangen; is er een duidelijke antagonist (tegenwerker); en maakt de hoofdpersoon een verandering door?

Techniek: wordt het format op de juiste manier uitgevoerd; worden personages helder en duidelijk neergezet én houdt de acteur het personage vast; worden emoties op een geloofwaardige manier ingezet; en zit er een ritme (beat) in het verhaal? Speelt het team als een echt team, of zijn het individuen? Wordt de (theatrale) ruimte op een goede manier gebruikt?

Amusement: wordt het publiek vermaakt? Is er sprake van een theatrale ervaring? Blijft het publiek geboeid? Is er sprake van fair play?

 

Presentatie theatersport en improvisatietheater Koorenhuis - 15 juni 2016 (29)Ingrediënten voor een goede improvisator

Een goede improvisator heeft verstand van drie zaken. Ten eerste moet hij kunnen acteren. Emotie, stem, houding, mise-en-scène en rol zijn handvatten van een acteur. Daarnaast is een improvisator meteen zijn eigen tekstschrijver. Daarvoor is kennis van verhalen vertellen nodig. En tot slot moet een improvisator alles weten van improviseren. Improviseren is het impulsief creëren en bedenken van iets tijdens de uitvoering.

 

Basisvaardigheden van improvisatietheater

Om goed te improviseren zijn er vijf basisprincipes die de basis vormen van iedere impro-training bij het Koorenhuis in Den Haag.

  1. Durf te falen – hoe kun je anders vanuit het niets spelen?
  2. Accepteer het idee van de ander – bouw samen aan een scène
  3. Laat de ander stralen – als jij de ander in zijn kracht zet, doet hij dat ook bij jou
  4. Blijf in het hier en nu – kijk en luister echt
  5. Maak plezier – vergeet niet dat het publiek ervan geniet als jij er van geniet

 

Toegepaste improvisatie

Deze vijf basisprincipes worden ook toegepast buiten het theatrale veld, in het ‘echte’ leven. Het is de basis van alle communicatie en goede samenwerking. Bram Martens gebruikt improvisatietheater ook als middel voor sociale vaardigheidstraining via ImproBatlle.

Door te improviseren leer je jezelf en de ander kennen, op jezelf en op anderen te vertrouwen en leer je bovendien dat fouten maken moet. Improvisatie werk dus ook als een middel om mensen in hun kracht te zetten. Veel mensen beginnen met impro als ludieke activiteit voor hun persoonlijke ontwikkeling.

 

Vier misvattingen over theatersport en improvisatietheater

  1. Improvisatietheater moet altijd grappig zijn – nee, helemaal niet waar. Je wordt in de cursus theatersport en improvisatietheater gecoacht op vaardigheden als ‘accepteren’, ‘in het hier en nu zijn’ en ‘verhalen maken’. Sommige scènes zullen om te lachen zijn, anderen zullen heel ontroerend zijn.
  2. Improvisatie is vooral verbaal – nee hoor, bij improvisatietheater zijn vaardigheden als incasseren in stilspel, spelen met status en mime belangrijke onderdelen. Beginnende spelers zullen vooral verbaal spelen, omdat woorden houvast geven. Later zal worden gecoacht om stilspel te spelen.
  3. Improvisatietheater is geen kunstvorm – theatersport en improvisatietheater moet worden gewaardeerd op andere kwaliteiten dan andere vormen van theater. De interactie tussen spelers en publiek is erg belangrijk. Daarbij komt dat de spelers vanuit hun eigen belevingswereld improviseren.
  4. Improviseren is eng – bij improvisatietheater ga je spelen zonder dat je iets hebt voorbereid. Het fijne hieraan is dat je geen tekst kunt vergeten. Het verhaal bestaat immers nog niet. Hierdoor kun je in principe ook niets fout doen. Als je de improvisatieregels ‘accepteren’ en ‘in het hier en nu zijn’ maar volgt. Dan merk je dat je eigenlijk nooit een black-out hebt, en altijd de juiste keuze maakt.

Wil je meer lezen over improvisatietheater en theatersport? Kijk dan eens op de impro-blog.

Enthousiast geworden? Kijk dan bij het aanbod theatercursussen theatersport en improvisatietheater en doe een cursus, workshop of proefles.